Wat als EMDR niet helpt?

EMDR is voor veel mensen een effectieve methode om trauma te verwerken. Maar wat als je merkt dat het bij jou niet het gewenste effect heeft? Of dat het je zelfs onrustiger maakt in plaats van rustiger?

Dat kan verwarrend en frustrerend zijn. Misschien had je hoop dat dit dé oplossing zou zijn, en voelt het nu alsof je weer terug bij af bent. Belangrijk om te weten: het betekent niet dat er iets mis is met jou.

EMDR werkt niet voor iedereen hetzelfde

Hoewel EMDR veel mensen helpt, is het geen universele oplossing. Ieder lichaam en zenuwstelsel reageert anders op verwerking.

Sommige mensen merken dat ze tijdens of na sessies juist meer spanning ervaren. Anderen hebben het gevoel dat ze er moeilijk “in komen”, of dat er weinig verandert. Dat kan verschillende oorzaken hebben.

Soms is het systeem nog te alert of te gespannen om diepere verwerking toe te laten. In plaats van dat de ervaring verwerkt wordt, blijft het lichaam in een beschermingsstand staan.

Of, zoals ik het vaak beschrijf; EMDR is bewezen effectief bij trauma dat ik je geheugen staat gegrift met dikke penstreken. Bij vroegkinderlijk(of preverbaal)  trauma, chronisch of meervoudig trauma, verspreidt dit zich meer als een inktvlek door je brein. Het komt in alle kiertjes en hoekjes. EMDR is dan vaak minder helpend.

Je zenuwstelsel bepaalt wat er mogelijk is

Traumaverwerking is niet alleen een mentaal proces, maar ookeen lichamelijk proces. Je zenuwstelsel speelt daarin een centrale rol.

Als je systeem zich onveilig voelt, zal het automatisch beschermen. Dat kan betekenen dat je minder voelt, juist overspoeld raakt of moeite hebt om bij bepaalde herinneringen te komen.

In zo’n staat is het lastig om effectief met EMDR te werken. Niet omdat de methode niet goed is, maar omdat je lichaam er op dat moment nog niet klaar voor is.

Signalen dat EMDR (nog) niet goed aansluit

Je kunt merken dat EMDR niet goed werkt als je bijvoorbeeld na sessies:

• langdurig onrustig blijft
• slechter slaapt
• meer spanning in je lichaam ervaart
• moeite hebt om weer tot rust te komen
• het gevoel hebt dat je overspoeld raakt

Dit zijn signalen dat je zenuwstelsel moeite heeft om te reguleren.

Eerst veiligheid en regulatie

het is belangrijk dat je lichaam zich veilig genoeg voelt. Dat betekent dat je zenuwstelsel moet kunnen schakelen tussen spanning en ontspanning.

Wanneer die basis ontbreekt, kan therapie te intens zijn, of niet raken aan waar het werkelijk over gaat

Door te werken aan regulatie, ontstaat er meer ruimte in je systeem. Je leert voelen wanneer iets te veel wordt en hoe je weer terug kunt zakken naar rust.

Werken met het lichaam

Bij Stressontlader kijken we niet perse naar het verhaal of de herinnering, maar naar wat er in het lichaam gebeurt en welke respons in je is gegroeid op basis van je ervaringen.

TRE helpt om opgebouwde spanning stap voor stap los te laten. Zonder dat je alles hoeft te herbeleven of te analyseren. En soms is dat genoeg. 

Dikwijls echter hebben we ook een gesproken vorm nodig die ons inzicht geeft in onze gevoelens en reacties, die soms eigenlijk haaks staan op wat we zelf vinden. Dat kan erg verwarrend zijn.

Door die ontlading kan je zenuwstelsel kalmeren. Vanuit daar wordt verwerking vaak vanzelf toegankelijker, of dat nu met EMDR is of via een andere vorm.

Het betekent niet dat je vastzit

Als EMDR niet werkt zoals je had gehoopt, kan dat voelen als een tegenslag. Maar in werkelijkheid is het vaak een aanwijzing.

Een aanwijzing dat je systeem iets anders nodig heeft. Meer veiligheid. Meer rust. Meer ruimte. En wanneer die basis er is, verandert er vaak meer dan je vooraf had verwacht.